Bumblebees; വലിപ്പത്തിൽ കുഞ്ഞന്മാരാണെങ്കിലും ബുദ്ധിശക്തിയിൽ മനുഷ്യനെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുകയാണ് ബംബിൾബീകൾ (Bumblebees). മുൻകൂട്ടി യാതൊരു പരിശീലനവും ലഭിക്കാതെ തന്നെ, സ്വന്തം ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് സങ്കീർണ്ണമായ പ്രതിസന്ധികൾ മറികടക്കാൻ ഈ തേനീച്ചകൾക്ക് കഴിയുമെന്ന് പുതിയ പഠനങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രശസ്ത ശാസ്ത്ര മാസികയായ ‘സയൻസി’ലാണ് (Science) ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി ഉയർന്ന ബുദ്ധിശക്തിയുള്ള സസ്തനികളിലും പക്ഷികളിലും മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ‘സ്പോണ്ടേനിയസ് പ്രോബ്ലം സോൾവിംഗ്’ (Spontaneous Problem Solving) അഥവാ പെട്ടെന്ന് ചിന്തിച്ച് തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ശേഷി ആദ്യമായാണ് ഒരു അകശേരുകിയിൽ (Invertebrate) കണ്ടെത്തുന്നത്. ഫിൻലൻഡിലെ ഔലു സർവകലാശാലയിലെ ബിഹേവിയറൽ ഇക്കോളജിസ്റ്റായ ഒല്ലി ലൗക്കോളയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ വിസ്മയകരമായ പഠനം നടന്നത്.

പരീക്ഷണശാലയിലെ ‘കുഞ്ഞൻ തന്ത്രങ്ങൾ’

അത്യന്തം സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സാഹചര്യത്തിലാണ് ഗവേഷകർ തേനീച്ചകളെ നിരീക്ഷിച്ചത്. പറക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം നിയന്ത്രിച്ച ഒരു പ്ലെക്സിഗ്ലാസ് കൂട്ടിലായിരുന്നു പരീക്ഷണം. അവിടെ ആഹാരസ്രോതസ്സായി ഒരു നീല നിറത്തിലുള്ള പൂവും (Blue Ring), ചലിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന പന്തുകളും സജ്ജീകരിച്ചിരുന്നു. തേനീച്ചകൾക്ക് നേരിട്ട് എത്താൻ കഴിയാത്ത വിധം മുകൾഭാഗത്തായിരുന്നു ആഹാരം വെച്ചിരുന്നത്. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യം മുൻപ് നേരിട്ടിട്ടില്ലാത്ത തേനീച്ചകളിൽ 70 ശതമാനവും തങ്ങളുടെ ബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് ആഹാരം കൈക്കലാക്കി എന്നതാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞരെ അമ്പരപ്പിച്ചത്. പന്തുകളെ ഒരു ചവിട്ടുപടിയായി ഉപയോഗിച്ചാണ് മുകളിലിരിക്കുന്ന പൂവിനടുത്തേക്ക് അവ എത്തിയത്. ഇത് കേവലം ഒരു യാദൃശ്ചികമായ നീക്കമല്ലെന്നും മറിച്ച് ലക്ഷ്യബോധത്തോടെയുള്ള പ്രവൃത്തിയാണെന്നും ഉറപ്പാക്കാൻ ഗവേഷകർ പരീക്ഷണത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ആഹാരം ഒരു പ്രത്യേക മുറിക്കുള്ളിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചപ്പോഴും തേനീച്ചകൾ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കി പന്തുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചേർന്നു.

ചിമ്പാൻസികളെയും തത്തകളെയും വെല്ലുന്ന ബുദ്ധി

സാധാരണയായി ചിമ്പാൻസികൾ, തത്തകൾ തുടങ്ങിയ ജീവികളിൽ ഇത്തരം ബുദ്ധിപരമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് ആവർത്തിച്ചുള്ള പരിശീലനം നൽകേണ്ടി വരാറുണ്ട്. എന്നാൽ ബംബിൾബീകൾ യാതൊരു മുൻപരിചയവുമില്ലാതെ തന്നെ കാര്യങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുകയും തന്ത്രങ്ങൾ മെനയുകയും ചെയ്തു. “അവർക്ക് ഒരു ലക്ഷ്യമുണ്ടായിരുന്നു, തങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട കാര്യത്തിന്റെ സ്വഭാവം എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ ആ കുഞ്ഞൻ തലച്ചോറിന് സാധിച്ചു,” എന്ന് ഗവേഷകനായ അക്ഷയ് ഭാംബോറെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

‘യുറീക്ക’ നിമിഷങ്ങൾക്കായി കാത്ത് ശാസ്ത്രലോകം

തേനീച്ചകൾക്ക് ഇത്തരം പ്രശ്നപരിഹാര മാർഗങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തോന്നുമ്പോൾ അവയുടെ ശരീരഭാഷയിൽ എന്ത് മാറ്റമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് ഗവേഷകർ. ഇതിനെ ശാസ്ത്രീയമായി ‘യുറീക്ക മൂവ്മെന്റ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭാവിയിൽ സ്ലോ മോഷൻ ക്യാമറകളും അത്യാധുനിക വീഡിയോ വിശകലന രീതികളും ഉപയോഗിച്ച് തേനീച്ചകളുടെ ഇത്തരം ഭാവമാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാൻ പദ്ധതിയുണ്ട്. പ്രാണികൾക്ക് വികാരങ്ങളുണ്ടെന്നും അവയ്ക്ക് സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക സ്വഭാവങ്ങൾ പഠിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും മുൻപുള്ള പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വന്തമായി തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള അവയുടെ ഈ പുതിയ ശേഷി ജീവലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യന്റെ പല ധാരണകളെയും തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്നതാണ്. വലിപ്പമല്ല, മറിച്ച് തലച്ചോറിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയാണ് ബുദ്ധി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് എന്ന് ബംബിൾബീകൾ ഒരിക്കൽ കൂടി തെളിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.